#РэпЧытка Культура рэп-зборнікаў Калі касета ці дыск ажыўлялі мёртвы рэп На пачатку нулявых гадоў беларускі рэп толькі прачынаўся. Без вялікіх лейблаў, без нармальных студый, без інтэрнэту, які б усё разносіў. Але з мікрафонамі ў падвалах Мінска, Віцебска, Гродна і з жаданнем гаварыць сваёй мовай. Менавіта тады рэп-зборнікі сталі галоўным спосабам заявіць: «Мы ёсць». Не проста набор трэкаў — гэта была дэкларацыя. Пераклічка гарадоў і падвалаў, дзе кожны куплет пахнуў роднай зямлёй, а кожны дыск перадавалі з рук у рукі. Мінск, Гомель, Брэст, Віцебск — гэта была мапа беларускага андэрграўнду. Зборнікі запісвалі на CD, палілі на балванкі, мянялі на форумах і канцэртах. Гэта была сапраўдная эстафета, дзе музыка жыла не ў воблаках, а ў кішэнях куртак. 2004 — год, калі пасадзілі DEAD RAPку Менавіта ў 2004-м выйшаў адзін з самых важных ранніх беларускіх рэп-зборнікаў — «Пасадзіў DEAD RAPку. Rap not Dead». Назва гаварыла сама за сябе: «Пасадзіў мёртвы рэп — рэп не мёртвы». Гэта была свядомая заяўка — што беларускі хіп-хоп жывы, дыхае і размаўляе па-беларуску. Зборнік сабраў самых актыўных прадстаўнікоў таго часу: А.Памідораў з трэкам «Дзень без гарэлкі» B.G.S. — «Да сонца» Пан Жыжма — «Гармата» Падвальныя Рыфмы — «Горад (Old Version)» Графіці — «Далёка Адсюль» І яшчэ больш за дзясятак трэкаў, якія гучалі сыра, сумленна і па-хатняму. Гэта быў класічны андэрграўнд: цяжкі бас, простыя біці, тэксты пра жыццё, піва, вуліцы і тое, што баліць. Мінск — сэрца сцэны Большасць удзельнікаў былі з Мінска. Менавіта тут фармавалася першая хваля беларускамоўнага рэпу. Зборнік «Пасадзіў DEAD RAPку» стаў адным з першых, хто выпусціў гэтыя галасы на фізічным носьбіце. Да яго былі паасобныя дэма і выступы, пасля яго — ужо адчувалася, што сцэна пачынае дыхаць.Гэта быў час, калі рэп у Беларусі яшчэ не меў вялікіх імёнаў, але меў характар. Вулічны, крыху наіўны, але вельмі шчыры. Без пазавання, без глянцу — чыстая энергія падвалу. Rap not Dead — не проста слоганГэты зборнік стаў маленькім маніфестам. Ён паказаў, што беларускі рэп можа існаваць не толькі па-руску, але і роднай мовай — меладычнай, цвёрдай і сваёй. Ён «пасадзіў» ідэю, што хіп-хоп тут не копія Масквы ці Кіева, а нешта асобнае.Пасля 2004-га з’яўляліся новыя рэлізы, новыя імёны, новыя зборкі. Але менавіта гэты дыск застаўся ў гісторыі як адзін з першых сапраўдных маркераў беларускай рэп-сцэны. ПаслямоваСёння арыгінальны CD «Пасадзіў DEAD RAPку» — рарытэт. Яго цяжка знайсці нават у лічбавым выглядзе ў добрай якасці. Але тыя, хто шукае, знаходзяць. Гэта не проста зборнік. Гэта архіў моманту, калі беларускі рэп сказаў: «Я не мёртвы». Калі хлопцы з падвалаў узялі мікрафоны і вырашылі, што іхняя мова таксама мае права гучаць у хіп-хопе.І пакуль дзесьці на старым камп’ютары або ў архівах rap.by яшчэ круціцца той дыск — беларускі ўрбан працягвае жыць. #РэпЧытка